Khác hoàn toàn với các loại ớt thường được biết đến tại Việt Nam như ớt chỉ thiên, ớt hiểm, ớt sừng trâu, ớt cao sản, … ớt Habanero nguồn gốc từ Mexico có hương vị rất đặc biệt, vô cùng cay, vị cay khác hẳn với ớt truyền thống Việt Nam nên có giá trị kinh tế rất cao. Vì vậy, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà (tại thôn Đông Tiến, xã Toàn Lưu) đã tìm hiểu về nguồn gốc cây giống, kỹ thuật chăm sóc và đơn vị thu mua để có thể sản xuất loại ớt đặc biệt này. Và tháng 2/2026, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà đã quyết định trồng cây ớt Habanero với quy mô 10.000 cây trên diện tích 0,7 ha. Đặc biệt, mô hình này được Công ty Trí Việt Phát hướng dẫn kỹ thuật trong suốt quá trình sản xuất và cam kết thu mua sản phẩm ớt, tạo điều kiện thuận lợi về đầu ra và tâm lý yên tâm cho người trồng.
Diện tích trồng ớt của HTX nông nghiệp Phú Hà
Trong quá trình chăm sóc, các thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu ươm giống đến bón phân, làm cỏ, phủ bạt giữ ẩm và dựng cọc chống, .... Cây ớt Habanero phát triển tốt nhất ở những vùng khí hậu ấm áp, nhiều ánh nắng mặt trời, cần đất thoát nước tốt với độ pH từ 6 đến 6,8 . Vì vậy, đất trồng ớt đã luôn được các thành viên của HTX giữ đất ẩm nhưng không được úng nước. Tưới nước kỹ cho cây ớt Habanero một hoặc hai lần một tuần, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và độ
ẩm của đất; cho phép đất và rễ khô một chút giữa các lần tưới. Đồng thời, việc theo dõi và phòng trừ sâu bệnh được các thành viên thực hiện thường xuyên, nhất là đối với sâu đục quả và bệnh thán thư – những tác nhân có thể ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng sản phẩm.
Đến tháng 4/2026, sau 2 tháng canh tác toàn bộ diện tích ớt đạt tỷ lệ sinh trưởng ổn định 100%. Cây ớt phát triển đồng đều, chiều cao đạt từ 40 - 60 cm, thân cứng, tán phân nhánh mạnh, lá xanh dày và đã bắt đầu ra hoa, đậu quả. Kết quả này cho thấy giống ớt Habanero thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tại địa phương.
Cây ớt Habanero đang ở giai đoạn ra hoa đậu quả
Ông Hà Đăng Dũng (thành viên HTX Nông nghiệp Phú Hà) chia sẻ thêm về kỹ thuật chăm sóc cây ớt: “Giai đoạn cây ớt Habanero ra hoa đậu quả này chúng tôi tập trung thời gian chú ý chăm sóc nhiều nhất vì có thể gặp bệnh thán thư và sâu đục quả. Sâu đục quả thường tấn công từ khi quả ớt còn non. Bệnh thán thư có thể phát sinh mạnh khi thời tiết ẩm làm xuất hiện các đốm đen, lõm trên quả. Nếu không chăm sóc và áp dụng các biện pháp phòng trừ cây thường xuyên sẽ ảnh hưởng rất lớn đến mẫu mã và chất lượng sản phẩm ớt thu hoạch”.
Ông Dũng đang kiểm tra cây ớt
Sau khoảng 20 ngày nữa mô hình sẽ cho thu hoạch lứa ớt cay đầu tiên và thời gian thu hoạch kéo dài khoảng hơn 2 tháng. Do thời gian thu hoạch kéo dài và sản phẩm thu mua là ớt tươi nên hiện nay HTX đang xây dựng kho đông lạnh để duy trì, đảm bảo độ tươi, màu sắc, dinh dưỡng và giá trị thương phẩm của ớt. Theo dự kiến, năng suất ước đạt 1,5–2 kg/cây, tương đương tổng sản lượng khoảng 10 tấn. Với giá thu mua 200.000 đồng/kg ớt tươi, doanh thu sẽ đạt 2 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí sản xuất lợi nhuận dự kiến đạt 1,5 tỷ đồng.
Bên cạnh diện tích hiện có, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà đang tiếp tục triển khai trồng gối vụ trên 3.500 m² nhằm duy trì nguồn cung ổn định và tối ưu hóa hiệu quả sản xuất. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nông nghiệp cần thích ứng linh hoạt với thị trường.
Có thể thấy, mô hình trồng ớt Habanero tại Toàn Lưu là bước thử nghiệm đầy triển vọng. Nếu tiếp tục được đánh giá và nhân rộng, mô hình này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững./.
Hoàng Thanh
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh