Gia đình ông Nguyễn Văn Thành, thôn Thượng Long, là một trong những hộ tiên phong đưa hươu về nuôi tại địa phương. Trước đây, gia đình ông chủ yếu chăn nuôi lợn, bò, còn hươu chỉ được nuôi thử với số lượng ít. Sau những chuyến tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình hiệu quả ở một số xã thuộc huyện Hương Sơn cũ, năm 2023, ông quyết định chuyển hẳn sang nuôi hươu.
Toàn bộ chuồng trại được cải tạo, đồng thời gia đình dành 2 sào đất trồng cỏ voi để chủ động nguồn thức ăn xanh.
“Nuôi hươu nhàn công hơn lợn, bò. Thức ăn cũng khá dễ kiếm, từ cỏ voi, lá cây đến ngô, sắn. Vì vậy, gia đình tôi quyết định chuyển hẳn sang nuôi hươu. Hiện đàn hươu thường xuyên duy trì 15 - 17 con. Mỗi năm, từ bán nhung và hươu giống, gia đình thu về khoảng 120 - 150 triệu đồng”, ông Thành chia sẻ.
Gia đình ông Nguyễn Văn Thành, thôn Thượng Long là một trong những hộ tiên phong đưa hươu về nuôi trên địa bàn xã Đức Thọ.
Cũng là một trong những hộ đi đầu áp dụng mô hình chăn nuôi hươu trên địa bàn, ông Lê Văn Hải, thôn Thượng Long, cho biết nuôi hươu ở vùng đồng bằng có những yêu cầu riêng, nhất là khâu thiết kế chuồng trại.
Theo ông Hải, chuồng nuôi phải đặt ở nơi cao ráo, thoáng mát, nền khô sạch; mái nên sử dụng vật liệu cách nhiệt để hạn chế nóng vào mùa hè, đồng thời bảo đảm kín gió khi thời tiết chuyển lạnh. Gia đình thường xuyên vệ sinh chuồng trại, bảo đảm thức ăn, nước uống sạch và theo dõi sức khỏe đàn hươu để chủ động phòng bệnh. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, đàn hươu sinh trưởng tốt, cho năng suất nhung khá.
Từng bước hình thành nghề nuôi hươu
Từ hiệu quả của những hộ nuôi tiên phong, nghề nuôi hươu ở thôn Thượng Long ngày càng thu hút người dân. Đến nay, toàn thôn có 12 hộ nuôi hươu, trong đó nhiều hộ từng bước mở rộng quy mô. Cùng với đó, trên địa bàn thôn đã thành lập Tổ hội Nông dân nghề nghiệp chăn nuôi hươu, tạo điều kiện để các hộ thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau về kỹ thuật và từng bước hình thành liên kết trong sản xuất.
Không chỉ ở Thượng Long, tại thôn Tân Dân, tận dụng diện tích vườn rộng và nguồn thức ăn xanh sẵn có, ngày càng có nhiều hộ đưa hươu vào chăn nuôi.
Sau nhiều năm làm nghề lái xe và buôn bán nhưng thu nhập thiếu ổn định, anh Phạm Đình Bắc quyết định trở về quê phát triển kinh tế. Thấy các hộ đi trước nuôi hươu hiệu quả, anh đầu tư chuồng trại, mua 6 con hươu về nuôi, đồng thời dành 2 sào đất trồng cỏ voi.
Với anh Bắc, lựa chọn nuôi hươu không chỉ là thay đổi vật nuôi mà còn là cách tìm hướng phát triển kinh tế ổn định hơn ngay trên quê hương.
Theo anh Bắc, điều quan trọng nhất khi bắt đầu là học hỏi kỹ thuật từ những hộ có kinh nghiệm, nhất là cách thiết kế chuồng, chăm sóc và chủ động nguồn thức ăn. Khi đã nắm được quy trình, việc chăm sóc hươu không quá vất vả, phù hợp với điều kiện sản xuất của gia đình.
Anh Phạm Đình Bắc, thôn Tân Dân tìm hướng đi mới từ chăn nuôi hươu.
Ông Trần Văn Minh, Bí thư Chi bộ thôn Tân Dân, cho biết địa phương có lợi thế về diện tích đất vườn khá rộng, địa hình cao ráo và nguồn thức ăn xanh phong phú. Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển chăn nuôi hươu.
“Thôn đang định hướng hình thành các tổ hợp tác nuôi hươu, qua đó tăng cường liên kết giữa các hộ, cùng trao đổi kinh nghiệm và từng bước tạo nền tảng phát triển nghề nuôi theo hướng hàng hóa”, ông Minh cho biết.
Đưa hươu sao thành vật nuôi chủ lực
Từ hiệu quả thực tế của các mô hình, nuôi hươu đang dần trở thành hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện sản xuất của người dân xã Đức Thọ. Đến nay, toàn xã có khoảng 50 hộ nuôi, quy mô bình quân 5 - 6 con/hộ.
Không chỉ cho nguồn thu từ nhung và hươu giống, mô hình còn tận dụng tốt diện tích đất vườn, nguồn thức ăn xanh sẵn có và lao động gia đình, qua đó giảm chi phí đầu tư, phù hợp với điều kiện chăn nuôi của nhiều hộ dân.
Xã Đức Thọ đang từng bước đưa hươu sao thành vật nuôi chủ lực.
Bà Nguyễn Thị Thanh Tiếu, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đức Thọ, cho biết qua đánh giá bước đầu, hươu sao cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện vùng đồng bằng, sức chống chịu khá, ít tốn công chăm sóc và mang lại hiệu quả kinh tế ổn định. Đây là những cơ sở quan trọng để địa phương định hướng đưa hươu sao trở thành một trong những vật nuôi chủ lực trong thời gian tới.
“Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ phối hợp với các ngành chuyên môn đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ người dân về vốn và nhân rộng các mô hình hiệu quả. Đồng thời, củng cố các tổ hội nghề nghiệp, từng bước hình thành tổ hợp tác nuôi hươu, tăng cường liên kết giữa các hộ trong sản xuất và tiêu thụ.
Địa phương cũng định hướng nâng cao chất lượng con giống, chủ động thức ăn, chuẩn hóa chuồng trại, quy trình chăm sóc và xây dựng đầu ra ổn định cho nhung hươu, hươu giống, qua đó từng bước đưa nghề nuôi hươu phát triển theo hướng hàng hóa, bền vững”, bà Nguyễn Thị Thanh Tiếu cho biết thêm.
Từ một vật nuôi còn khá mới, hươu sao đang từng bước khẳng định sự phù hợp trên vùng đất Đức Thọ. Những kết quả bước đầu không chỉ tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng chuyển dịch cơ cấu vật nuôi theo hướng hiệu quả, phù hợp với điều kiện địa phương.
Đây cũng là cơ sở để Đức Thọ từng bước đưa hươu sao trở thành vật nuôi chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững.
Nguyễn Hoàn
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh
Nông Thôn Mới Hà Tĩnh
Văn phòng Điều phối nông thôn mới Hà Tĩnh
