Nông Thôn Mới Hà Tĩnh

Tại Hội thảo phát triển mô hình nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao sáng 15/5, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát nhấn mạnh, Việt Nam không thể nói mãi với thế giới rằng, nông nghiệp Việt Nam tuy nhỏ nhưng đẹp. Điều cấp bách hiện nay là tái cơ cấu nông nghiệp phải trở thành cuộc cách mạng.

Thực tế phát triển kinh tế - xã hội nước ta những năm qua đã tiếp tục khẳng định nông nghiệp đóng vai trò là trụ cột của nền kinh tế. Nông nghiệp là chỗ dựa tin cậy cho nền kinh tế đất nước, cho lực lượng lao động nông thôn và duy trì sự ổn định xã hội. Tiếp tục đẩy mạnh thu hút vốn FDI là công tác trọng tâm của ngành nông nghiệp trong thời gian tới.

Chủ trương phát triển sản xuất nông nghiệp liên kết theo từng vùng sinh thái được Đức Thọ thực hiện gần một năm nay. Để “kích cầu” phong trào sản xuất, huyện đã ban hành chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông thôn. Đây chính là cơ hội để huyện dẫn đầu về nông nghiệp này phát triển sản phẩm chủ lực một cách đồng bộ và ngày càng chất lượng…

Qua gần 30 năm đổi mới, nền nông nghiệp Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc; nhưng hiện cũng còn tồn tại nhiều yếu kém, những động lực của ‘khoán 10’, ‘khoán 100’ không còn mấy tác dụng. Trước năm 1986, nông dân bỏ ruộng, và bây giờ, nông dân lại ‘chán ruộng’. Tăng trưởng GDP nông nghiệp có xu hướng giảm dần: GDP nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản tăng bình quân giai đoạn 1996 - 2000: 4,01%/năm, 2001 - 2005: 3,83%, 2006 - 2010: 3,03%, 2009 - 2013: 2,9%.

Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực, góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo nguồn thu ngoại tệ lớn, đóng góp không nhỏ vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, dù là nước có lợi thế về sản xuất nông nghiệp, nhưng ngành nông nghiệp nước ta đang tụt hậu xa so với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực. Nguyên nhân chính do năng suất thấp, chất lượng thấp, chi phí cao… Trao đổi với ĐTTC, TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, cho rằng đã đến lúc cần cuộc cách mạng trong sản xuất nông nghiệp.

Thời gian gần đây, nền sản xuất nông nghiệp nước ta có nhiều bước phát triển vượt bậc. Nhờ biết ứng dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật (KHKT) vào sản xuất kịp thời nên năng suất, sản lượng và chất lượng của sản phẩm nông nghiệp nước ta không ngừng được nâng cao. KHKT là chìa khóa thúc đẩy sự phát triển của sản xuất nông nghiệp, tuy nhiên để đạt được hiệu quả bền vững cần phải có sự hỗ trợ tích cực của nhiều yếu tố, đặc biệt là thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Ông Trần Thanh Nam - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT), kiêm Phó Ban Thường trực BCĐ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM - cho rằng việc chuyển đổi thành công từ nền nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp đô thị, tập trung vào cây con có giá trị kinh tế cao, không cần nhiều đất nông nghiệp như hoa kiểng, cá cảnh, rau an toàn.

Đề án tái cơ cấu nông nghiệp (TCCNN) của tỉnh Đồng Tháp đã cơ bản được thông qua và bắt đầu triển khai trong năm nay. Đây cũng là bước đệm hỗ trợ quá trình chuyển đổi cây trồng bền vững.

Cử tri Hà Tĩnh đề nghị có cơ chế đặc thù đối với doanh nghiệp tham gia chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp cho nông dân, đặc biệt đầu tư PPP; sửa đổi các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư kinh doanh sản xuất nông nghiệp giữ vai trò kết nối sản xuất - tiêu thụ đối với sản phẩm nông nghiệp hàng hóa quy mô nông hộ; có chính sách phát triển cho kinh tế nông hộ gắn với bảo đảm an sinh xã hội (đang giữ vai trò đa số hiện nay), trong điều kiện bảo hiểm nông nghiệp còn nhiều vấn đề bất cập.

Trong thời gian qua, nông nghiệp liên tục tăng trưởng ổn định, đây là thành tựu quan trọng góp phần vào thúc đẩy tăng trưởng của cả nước, xuất khẩu, giảm nghèo và nâng cao mức sống người dân. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của ngành nông nghiệp đang có xu hướng chậm lại, đời sống của một bộ phận người lao động sản xuất nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn.

Để khắc phục đà suy giảm của nông nghiệp, thực hiện thành công tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới, bài học lịch sử cho thấy cần phải có đột phá về thể chế như “Khoán 10” vào những năm 80 của thế kỷ trước. Từ đó, nền nông nghiệp có thể phát triển dựa trên quy mô lớn gắn với chuỗi giá trị và cải thiện khả năng hấp thụ vốn, công nghệ.

Thổ nhưỡng là môn khoa học về đất cực kỳ quan trọng phục vụ canh tác nông nghiệp. Tuy nhiên, việc lập bản đồ đất và những công trình tầm vóc về nghiên cứu thổ nhưỡng thường đã có thâm niên 15 - 25 năm. Thời gian gần đây, ngành nông nghiệp ít có những công trình nghiên cứu chuyên sâu về khoa học đất, trong khi cực kỳ quan tâm đến nghiên cứu phát triển các loại giống (cây trồng, thủy sản, vật nuôi...).

Nhu cầu về thịt lợn ngày một tăng cao đang tạo ra cơ hội cải thiện sinh kế cho những người có thu nhập thấp thông qua chăn nuôi, chế biến, Trong nghiên cứu mang tên “Nâng cao năng lực cạnh tranh của người chăn nuôi lợn quy mô nhỏ trong nền kinh tế chuyển đổi tại Việt Nam” do tiến sĩ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn – Giám đốc Trung tâm Tư vấn chính sách nông nghiệp (Viện Chính sách chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn) công bố gần đây, có nhiều nội dung và khuyến nghị chính sách rất đáng chú ý. Đây là tài liệu hữu ích đối với nhà quản lý ngành nông nghiệp cũng như người chăn nuôi nói chung.

Nằm trong bối cảnh chung của nền nông nghiệp cả nước, nông nghiệp tỉnh Ðồng Tháp cũng đang đứng trước những thử thách khắc nghiệt về thị trường tiêu thụ, về mô hình điều hành, cả tầm vĩ mô, lẫn cấp vi mô; về vai trò điều hành của chính quyền các cấp; về chiến lược hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp và trong tập quán của người sản xuất...