Mỗi khi thủy triều rút, hàng chục nghìn dây hàu đồng loạt nổi lên trên mặt sông Rào Cái, đoạn qua xã Thạch Khê và phường Trần Phú (Hà Tĩnh). Trên những bè nuôi nối dài, người thu hoạch, người kiểm tra từng dây hàu, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp giữa vùng sông nước vốn trước đây chủ yếu gắn với nghề khai thác thủy sản.
Sau nhiều năm nuôi cá lồng bè hiệu quả thấp, ông Lưu Văn Khai, thôn Đình Hòe, xã Thạch Khê, chuyển sang nuôi hàu trên sông Rào Cái. Từ vài bè thử nghiệm ban đầu, đến nay gia đình ông đã phát triển 10 bè với khoảng 250 m² mặt nước treo dây, mỗi năm thả khoảng 8 vạn con giống.
Các bè nuôi hàu trên sông Rào Cái, đoạn qua xã Thạch Khê và phường Trần Phú.
Theo ông Khai, hàu chủ yếu sử dụng nguồn phù du tự nhiên theo thủy triều nên không phải đầu tư thức ăn. Người nuôi chủ yếu theo dõi môi trường nước, vệ sinh bè và dây nuôi. Gia đình hiện nuôi hàu đại dương, nhập giống từ Ninh Bình; giống hàu sinh trưởng nhanh, kích thước lớn và có giá trị kinh tế cao.
Mỗi vụ, gia đình ông thu hoạch khoảng 10 - 15 tấn hàu. Những dây hàu đạt loại đẹp được thương lái mua khoảng 250.000 đồng/dây; hàu loại 1 sau tách vỏ có giá khoảng 30.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mô hình mang lại thu nhập khoảng 250 - 300 triệu đồng/vụ.
Không chỉ ở xã Thạch Khê, nghề nuôi hàu trên sông Rào Cái đang phát triển tại Tổ dân phố Đồng Môn, phường Trần Phú, với những mô hình có quy mô khá lớn.
Sau thời gian tìm hiểu, tham quan các mô hình tại Quảng Ninh, Hưng Yên và được địa phương, ngành chuyên môn hỗ trợ, anh Nguyễn Tiến Dũng mạnh dạn đầu tư mô hình nuôi hàu đại dương trên bè nổi.
Trên sông Rào Cái, anh Dũng hiện duy trì 100 bè nổi, thả khoảng 50 vạn con giống theo hình thức treo dây. Đây là năm thứ hai mô hình được triển khai. Hàu đại dương thích nghi tốt với điều kiện sông Rào Cái, sinh trưởng nhanh, sử dụng nguồn phù du tự nhiên nên không phải bổ sung thức ăn. Sau khoảng 7 - 8 tháng có thể thu hoạch. Mỗi vụ, sau khi trừ chi phí, gia đình anh thu lãi khoảng 500 triệu đồng.

Mô hình nuôi hàu đại dương trên bè nổi của anh Nguyễn Tiến Dũng ở sông Rào Cái.
Sông Rào Cái bắt nguồn từ hồ Kẻ Gỗ, dài khoảng 29 km, chảy qua nhiều địa bàn trước khi đổ ra biển qua cửa Sót. Với nguồn nước lợ và chế độ thủy triều thuận lợi, đoạn sông qua xã Thạch Khê và phường Trần Phú đang cho thấy tiềm năng phát triển nuôi nhuyễn thể.
Ông Nguyễn Hoàng Thịnh, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Thạch Khê, cho biết địa phương hiện có hàng chục hộ nuôi hàu trên sông Rào Cái. Bên cạnh hàu, người dân còn kết hợp nuôi vẹm và một số loài thủy sản khác, qua đó nâng cao giá trị trên cùng diện tích mặt nước.
Theo ông Thịnh, dù vốn đầu tư ban đầu khá lớn, mô hình đang cho hiệu quả tích cực, một số hộ đạt doanh thu hàng tỷ đồng mỗi vụ. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục quy hoạch mở rộng vùng nuôi, khuyến khích người dân khai thác hiệu quả khoảng 16 km sông Rào Cái, ứng dụng kỹ thuật, mở rộng sản xuất và từng bước hình thành vùng nuôi nhuyễn thể tập trung, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Nguyễn Hoàn
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh